ข้อควรระวังในการยิง Reflectorless ผ่านกระจก น้ำ และวัตถุมันวาว
การยิงระยะแบบไม่ใช้เป้า (Reflectorless Mode) ในกล้อง Total Station ช่วยให้งานสำรวจอาคารสะดวกและรวดเร็วขึ้นมาก อย่างไรก็ตาม ช่างสำรวจต้องระวังเป็นพิเศษเมื่อต้องยิงเลเซอร์ผ่านหรือตกกระทบกับ กระจก น้ำ หรือวัตถุที่มีผิวมันวาว เพราะวัตถุเหล่านี้จะหักเหและสะท้อนแสงเลเซอร์ ทำให้ระยะทางที่ได้คลาดเคลื่อนสูงหรือกล้องอ่านค่าไม่ได้เลย
1. การยิงกระทบกระจก (Glass) และผิวมันวาว
- เลเซอร์ทะลุผ่าน : ลำแสงเลเซอร์อาจไม่สะท้อนกลับที่ผิวกระจกใส แต่จะทะลุผ่านไปจับวัตถุหรือผนังที่อยู่ข้างหลังแทน ทำให้ค่าระยะทางยาวเกินความเป็นจริง
- มุมสะท้อนหลอก (Specular Reflection) : หากยิงเลเซอร์ทำมุมเอียงกับกระจกเงา หรือแผ่นสแตนเลส ผิวมันวาวจะสะท้อนแสงเลเซอร์หักเหไปตกกระทบกับวัตถุชิ้นอื่นรอบๆ แล้วสะท้อนกลับมาที่กล้อง กล้องจะคำนวณระยะทางรวมทั้งหมด ส่งผลให้ค่าพิกัดเพี้ยนไปไกลมหาศาล
- วิธีแก้ไข : หากจำเป็นต้องเช็กตำแหน่งผิววัสดุมันวาว ให้ใช้ เทปกาวเนื้อด้าน (Masking Tape) แปะทับบริเวณที่จะยิงเพื่อสร้างพื้นผิวทึบแสงและลดการสะท้อน
2. การยิงผ่านหรือกระทบผิวน้ำ (Water Surface)
- การหักเหในตัวกลาง (Refraction) : แสนเลเซอร์ที่ตกกระทบผิวน้ำจะเกิดการหักเหและลดความเร็วลงเมื่อเดินทางผ่านน้ำ หากยิงทะลุลงไปเช็กก้นบ่อ ค่าระยะทาง จะเพี้ยนทันทีตามกฎของสเนลล์
- คลื่นน้ำรบกวน : หากผิวน้ำไหวหรือเป็นระลอกคลื่น แสงเลเซอร์จะสะท้อนกระจัดกระจายไปคนละทิศทาง (Diffuse Reflection) ทำให้กล้องไม่ได้รับสัญญาณสะท้อนกลับ และหน้าจอจะขึ้น Error (Signal Low)
- วิธีแก้ไข : หลีกเลี่ยงการยิงสะท้อนผิวน้ำโดยตรง หากต้องการวัดระดับน้ำหรือท้องน้ำ ให้ใช้การส่องอ่านค่าจากตัวเลขบน ไม้สต๊าฟวัดระดับ หรือปักเสาโพลปริซึมแทน
สรุปกฎเหล็กหน้างานรังวัด
- ยิงตั้งฉากเสมอ : การยิง Reflectorless ใส่ผิวมันวาวต้องพยายามตั้งมุมยิงให้ตั้งฉาก (90 องศา) กับวัตถุมากที่สุด เพื่อให้ลำแสงสะท้อนกลับเข้าหน้าเลนส์กล้องโดยตรง ไม่หักเหหนีไปทางอื่น
- รีเช็กตัวเลขระยะทาง (Background Check) : ทุกครั้งที่ยิงผ่านกระจกใสหรือแนวรั้วตาข่าย ให้ตรวจสอบตัวเลขระยะบนหน้าจอทันทีว่าสมเหตุสมผลหรือไม่ เพื่อให้มั่นใจว่าเลเซอร์ไม่ได้ทะลุไปจับระยะวัตถุด้านหลัง
