ไล่หาสาเหตุกล้องวัดมุมผิดปกติ ทำตามได้ใน 5 ขั้นตอน

1. แยกอาการให้ชัดและตัดตัวแปรภายนอกออกก่อน

Procedure เขียนอาการให้เจาะจงก่อนลงมือ ว่าผิดที่มุมราบ มุมดิ่ง หรือทั้งสองอย่าง ผิดเฉพาะบางทิศทางหรือทุกทิศทาง ผิดคงที่หรือแกว่งไปมา และเกิดขึ้นตั้งแต่เมื่อใด ข้อมูลชุดนี้ตัดสาเหตุออกได้ครึ่งหนึ่งก่อนแตะตัวกล้องด้วยซ้ำ

เกณฑ์แยกประเภท ค่าที่ผิดคงที่และไปทางเดียวกันทุกครั้งคือความคลาดเคลื่อนเชิงระบบ ซึ่งตรวจและแก้ได้ด้วยวิธีในขั้นถัดไป ส่วนค่าที่แกว่งไปมาไม่ซ้ำเดิมคือความคลาดเคลื่อนสุ่ม ให้สงสัยขาตั้งหลวม พื้นนิ่ม ลมแรง หรือคลื่นความร้อนก่อน

ข้อควรระวัง ตรวจแบตเตอรี่และสภาพหน้าจอด้วย เพราะแรงดันไฟที่ตกทำให้ค่าที่แสดงกระพริบหรือค้างได้ และมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นปัญหาเชิงกล

2. ตรวจการตั้งกล้อง ฟองระดับ และการตั้งศูนย์

Procedure ตั้งกล้องให้ได้ระดับตามปกติ แล้วหมุนกล้องรอบแกนดิ่ง 180 องศา สังเกตฟองระดับจาน หากฟองเคลื่อนออกจากกึ่งกลาง ค่าครึ่งหนึ่งของระยะที่เคลื่อนคือความคลาดเคลื่อนของฟองระดับเอง ให้แก้ครึ่งหนึ่งด้วยสกรูปรับระดับ และอีกครึ่งด้วยสกรูปรับฟอง แล้วทำซ้ำจนฟองนิ่งทุกทิศทาง

ตรวจการตั้งศูนย์ หลังตั้งระดับเสร็จ ให้หมุนกล้องรอบแกนดิ่งแล้วดูภาพในกล้องส่องหมุด หากภาพหมุดวนเป็นวงกลมแทนที่จะอยู่นิ่ง แสดงว่ากล้องส่องหมุดคลาดจากแกนดิ่ง จุดกึ่งกลางของวงคือตำแหน่งหมุดจริง

Spec ที่เกี่ยวข้อง ความไวของฟองระดับจานในกล้องวัดมุมทั่วไปอยู่ในช่วงประมาณ 20 ถึง 60 ฟิลิปดาต่อ 2 มิลลิเมตร ส่วนฟองกลมอยู่ในช่วงประมาณ 8 ถึง 10 ลิปดาต่อ 2 มิลลิเมตร ฟองที่ไวกว่าตั้งยากกว่าแต่ให้ผลละเอียดกว่า

3. วัดสองหน้ากล้องเพื่อหาค่า 2C

Procedure เล็งเป้าที่คมชัดด้วยหน้ากล้องซ้าย อ่านค่ามุมราบ HL จากนั้นกลับกล้องและหมุนไปเล็งเป้าเดิมด้วยหน้ากล้องขวา อ่านค่า HR แล้วคำนวณ

2C = HL - (HR +/- 180 องศา)

ค่าแก้ความคลาดเคลื่อนแนวเล็งคือ c เท่ากับ 2C หารสอง และค่ามุมที่ถูกต้องคือค่าเฉลี่ยของสองหน้ากล้อง วิธีทดสอบภาคสนามและการรายงานผลในลักษณะนี้อ้างอิงตาม ISO 17123-3

เกณฑ์ตัดสิน ค่า 2C ที่ได้จากเป้าหลาย ๆ จุดในรอบเดียวกันควรใกล้เคียงกัน ความต่างระหว่างเป้าไม่ควรเกินประมาณสามเท่าของค่าความแม่นยำเชิงมุมของรุ่นนั้น กล้องที่ใช้งานทั่วไปมีความแม่นยำเชิงมุมอยู่ในช่วงประมาณ 1 ถึง 7 ฟิลิปดา หากค่า 2C คงที่แต่ค่าใหญ่ นั่นแก้ได้ด้วยการวัดสองหน้ากล้อง แต่หากค่า 2C แกว่งไม่คงที่ แสดงว่ามีปัญหาเชิงกลที่ต้องส่งซ่อม

ข้อควรระวัง ต้องเล็งเป้าเดียวกันในระดับความสูงเดียวกันทั้งสองหน้า หากเป้าอยู่สูงหรือต่ำมาก ค่า 2C จะปนกับผลของแกนราบเอียงที่จะตรวจในขั้นถัดไป

4. ตรวจความคลาดเคลื่อนดัชนีมุมดิ่งและแกนราบ

ดัชนีมุมดิ่ง เล็งเป้าเดิมสองหน้ากล้อง อ่านค่ามุมดิ่ง VL และ VR แล้วคำนวณ

i = [ (VL + VR) - 360 องศา ] / 2

ค่า i คือความคลาดเคลื่อนดัชนีมุมดิ่ง หากเกินเกณฑ์ของรุ่น กล้องดิจิทัลส่วนใหญ่มีเมนูให้ปรับค่าชดเชยได้เอง แต่ต้องทำในที่ที่กล้องนิ่งสนิทเท่านั้น

แกนราบเอียง เล็งเป้าที่อยู่สูงในมุมเงยมาก เช่น มุมตึกหรือปลายเสา แล้วก้มกล้องลงมาวางจุดบนพื้น ทำซ้ำอีกหน้ากล้องหนึ่ง ระยะห่างระหว่างจุดที่ได้สองครั้งบอกขนาดของความคลาดเคลื่อนแกนราบ ผลของมันคำนวณได้จาก

dHz = i x tan(a)

เมื่อ a คือมุมเงยของเป้า สังเกตว่าที่มุมเงยศูนย์องศาความผิดนี้เป็นศูนย์ และโตขึ้นเร็วมากเมื่อมุมเงยสูง

ข้อควรระวัง ความคลาดเคลื่อนแกนราบเป็นตัวเดียวที่การวัดสองหน้ากล้องหักล้างได้ แต่การวัดหน้าเดียวหักล้างไม่ได้เลย งานที่เล็งเป้าสูงจึงห้ามใช้หน้ากล้องเดียวโดยไม่มีข้อยกเว้น

5. ตัดสินใจว่าปรับเองได้หรือต้องส่งซ่อม

สิ่งที่ปรับเองได้ในสนาม ฟองระดับจานและฟองกลม การตั้งศูนย์ด้วยกล้องส่องหมุดเมื่อมีสกรูปรับ และค่าชดเชยดัชนีมุมดิ่งในกล้องดิจิทัลที่มีเมนูรองรับ ทั้งหมดนี้มีขั้นตอนระบุในคู่มือของรุ่นนั้น

สิ่งที่ต้องส่งศูนย์บริการ ค่า 2C ที่แกว่งไม่คงที่ระหว่างรอบ แกนราบเอียงเกินเกณฑ์ เรติเคิลหมุน ภาพเบลอที่แก้ด้วยการโฟกัสไม่ได้ เสียงหรือความฝืดผิดปกติเมื่อหมุนกล้อง และค่าที่กระโดดหลังกล้องตก อาการเหล่านี้ต้องใช้เครื่องมืออ้างอิงในการปรับตั้ง การแกะเองมักทำให้แกนอื่นเสียตามไปด้วย

ก่อนส่งซ่อม บันทึกอาการ ค่า 2C ค่า i และเงื่อนไขที่เกิดปัญหาแนบไปด้วย ข้อมูลชุดนี้ช่วยให้ช่างระบุจุดได้เร็วขึ้นมาก และใช้เทียบกับผลหลังปรับตั้งได้ว่าหายจริงหรือไม่

◆ สรุปและคำแนะนำเชิงเทคนิค

ลำดับการไล่หาสาเหตุที่เร็วที่สุดคือไล่จากภายนอกเข้าหาภายในเสมอ เริ่มจากสภาพหน้างานและขาตั้ง ต่อด้วยการตั้งระดับและตั้งศูนย์ แล้วจึงเข้าสู่การวัดสองหน้ากล้องเพื่อแยกความคลาดเคลื่อนแนวเล็ง ดัชนีมุมดิ่ง และแกนราบออกจากกัน การข้ามลำดับนี้ไปแตะที่ตัวกล้องก่อนคือสาเหตุที่ทำให้ปัญหาเล็กกลายเป็นปัญหาใหญ่

หลักที่ควรจำคือความคลาดเคลื่อนเชิงระบบทั้งสามตัวหักล้างได้ด้วยการวัดสองหน้ากล้องแล้วเฉลี่ย ดังนั้นงานที่ทำสองหน้ากล้องทุกครั้งจะทนต่อความเพี้ยนของเครื่องได้ดีกว่ามาก ส่วนความคลาดเคลื่อนสุ่มจากขาตั้งและสภาพอากาศต้องแก้ที่วิธีทำงาน ไม่ใช่ที่ตัวเครื่อง

เมื่อผลตรวจชี้ว่าค่า 2C ไม่คงที่ หรือแกนราบเอียงเกินเกณฑ์ นั่นคือเส้นแบ่งที่การปรับหน้างานหมดหน้าที่ ต้องส่งเข้าศูนย์บริการเพื่อปรับตั้งด้วยเครื่องมืออ้างอิงและสอบเทียบซ้ำก่อนนำกลับไปใช้กับงานที่มีเกณฑ์เข้มงวด

บริการซ่อมและสอบเทียบกล้องวัดมุม พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ รับซ่อม ปรับตั้ง และสอบเทียบกล้องวัดมุม Theodolite กล้องระดับ และ Total Station โดยออกรายงานผลตามแนวทางระบบคุณภาพ ISO/IEC 17025 พร้อมบริการให้เช่ากล้องสำรองระหว่างที่เครื่องอยู่ในกระบวนการซ่อม

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

■ บจก.พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ (รังสิต)

▸ Location: https://maps.app.goo.gl/pVxYa4RWrwde1aFg9

▸ หน้าร้านสาขารังสิต B202 ชั้น 2 ปั๊มคาร์เท็กซ์ โครงการสัมมากรเพลสรังสิตคลอง 2

▸ เปิดบริการ จ.-ศ. 8.30-17.30 น. และ วันเสาร์ 9.00-14.00 น.

▸ บริการ: จำหน่าย · เช่า · ซ่อม · สอบเทียบ

▸ โทร. 02-181-6844

▸ www.p1instrument.co.th

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

#ศูนย์รวมกล้องสำรวจราคาถูก #กล้องสำรวจมือสอง #กล้องTotalStation #กล้องระดับ #กล้องวัดมุม #บริการเช่ากล้องสำรวจ #ซ่อมกล้องสำรวจ #สอบเทียบกล้องสำรวจ #P1Instrument #พีนัมเบอร์วันอินสตรูเม้นท์ #Theodolite #ค่า2C #ดัชนีมุมดิ่ง #แกนราบเอียง #ไล่หาสาเหตุกล้องสำรวจ