วิธีถนอมสายตาสำหรับช่างกล้องสำรวจที่ต้องส่องแดดทั้งวัน

วิธีถนอมสายตาสำหรับช่างกล้องสำรวจที่ต้องส่องแดดทั้งวัน
แดดเมืองไทยไม่เคยปราณีใครครับ! โดยเฉพาะพี่ๆ ช่างสำรวจที่ทำหน้าที่เป็น "ช่างกล้อง" วันๆ หนึ่งนอกจากผิวจะต้องปะทะแดดแผดเผาแล้ว อวัยวะที่รับศึกหนักที่สุดและน่าเป็นห่วงที่สุดก็คือ "ดวงตา" เพราะต้องทำหน้าที่เพ่งเล็งผ่านช่องมองภาพ (Eyepiece) สลับกับการเงยหน้าสู้แสงแดดจัดๆ เพื่อมองหาเป้าปริซึมหรือไม้สต๊าฟตลอดทั้งวัน
อาการตาพร่ามัว ตาแห้ง น้ำตาไหล แสบตา หรือมองเห็นจุดดำลอยไปมาหลังเลิกงาน คือสัญญาณเตือนภัยว่าดวงตาของคุณกำลังถูกทำลาย หากปล่อยไว้ในระยะยาว เสี่ยงต่อการเป็นโรคต้อกระจก ต้อลม หรือจอประสาทตาเสื่อมได้เลยครับ วันนี้เรามี 5 เคล็ดลับง่ายๆ ในการถนอมสายตาฉบับช่างกล้องสายลุยมาฝากกัน

1. ใช้เทคนิค "ลืมตาสองข้าง" เวลาส่องกล้อง (เปิดตาสองข้างรอดตายกว่า)
พฤติกรรมยอดฮิตของช่างกล้องสำรวจส่วนใหญ่คือการ "หลับตาข้างหนึ่ง แล้วใช้ตาอีกข้างส่องกล้อง" ซึ่งการทำแบบนี้ต่อเนื่องเป็นชั่วโมงจะทำให้กล้ามเนื้อรอบดวงตาและใบหน้าเกิดความเครียดและเกร็งอย่างรุนแรง ส่งผลให้ตาข้างที่ส่องกล้องต้องเพ่งหนักขึ้นเป็นสองเท่า และนำไปสู่ลมจับหรืออาการปวดหัวตึ้บได้ง่ายๆ

เทคนิคที่ถูกต้อง: ให้ฝึก "ลืมตาทั้งสองข้าง" ในขณะที่ตาข้างหนึ่งแนบส่องกล้องอยู่ สมองของเราจะเรียนรู้ในการเลือกรับภาพจากช่องมองกล้องเป็นหลักเองโดยอัตโนมัติ วิธีนี้จะช่วยลดความเหนื่อยล้าของกล้ามเนื้อตาได้อย่างมหาศาล และทำให้ส่องกล้องได้นานขึ้นโดยไม่ปวดเบ้าตาครับ

2. ปรับโฟกัสเส้นเล็งกากบาท (Crosshairs) ให้คมชัดตั้งแต่ต้น
บางครั้งช่างกล้องรีบร้อน ส่องกล้องไปปุ๊บเห็นตัวเลขบนไม้สต๊าฟหลวมๆ ก็ฝืนเพ่งอ่านค่าเลย ทั้งที่เส้นเล็งกากบาทดำๆ ข้างในยังเบลออยู่ การที่ตาของเราต้องพยายามปรับโฟกัสเพื่อแยกแยะเส้นเล็งที่เบลอออกจากภาพพื้นหลังที่สั่นลอย คือตัวการที่ทำให้สายตาสั้นหรือยาวไวขึ้น

เทคนิคที่ถูกต้อง: ก่อนเริ่มงานทุกเช้า ให้เล็งกล้องไปที่พื้นหลังสีสว่างที่ไม่มีรายละเอียด (เช่น ท้องฟ้าสีอ่อน หรือผนังสีขาว) จากนั้นหมุนปรับไดออปเตอร์ที่เลนส์ตา (Eyepiece) จนกระทั่ง "เส้นเล็งกากบาทสีดำคมชัดเข้มที่สุดโดยที่ตาเราไม่ต้องออกแรงเพ่ง" เมื่อเส้นเล็งชัดแล้ว ค่อยหมุนปรับโฟกัสภาพวัตถุปลายทางให้ชัดตาม ทีนี้ตาเราจะทำงานสบายขึ้นเยอะ

3. ใส่แว่นกันแดดคุณภาพสูงสลับเมื่อไม่ได้ส่องกล้อง
เวลาที่กำลังจัดตั้งกล้อง, เดินย้ายสเตชั่น หรือยืนรอคนถือเป้าสลับจุด ช่วงเวลานี้ดวงตาของเราจะปะทะกับรังสี UV และแสงสะท้อนจากพื้นคอนกรีตหรือผิวน้ำโดยตรง

เทคนิคที่ถูกต้อง: ควรพกแว่นกันแดดที่มีคุณสมบัติ "กันรังสี UV400" และแนะนำให้เลือกเลนส์แบบ "Polarized" เพราะจะช่วยตัดแสงสะท้อนจากพื้นผิววัตถุ (เช่น แสงสะท้อนจากหลังคาสังกะสี ถนนคอนกรีต หรือผิวน้ำ) ได้ดีเยี่ยม ช่วยให้ดวงตาผ่อนคลายเมื่อไม่ได้อยู่ในช่องมองกล้อง และช่วยลดอาการตาแห้งจากลมพัดได้ด้วย

4. ถือคติ "20-20-20" พักสายตาระหว่างงวดงาน
งานสำรวจบางโครงการต้องปักหลักส่องกล้องเก็บรายละเอียดทีละเป็นร้อยๆ จุดต่อเนื่องกันหลายชั่วโมง การจ้องระยะใกล้และเพ่งเลนส์ขยายยาวนานจะทำให้ตาโฟกัสค้าง

เทคนิคที่ถูกต้อง: ให้ใช้กฎสากลคือ ทุกๆ การส่องกล้องต่อเนื่อง 20 นาที ให้ละสายตาออกจากกล้อง แล้วมองออกไปที่วัตถุสีเขียวหรือวิวที่อยู่ไกลออกไปอย่างน้อย 20 ฟุต (ประมาณ 6 เมตร) เป็นเวลาอย่างน้อย 20 วินาที เพื่อให้กล้ามเนื้อตาได้คลายตัวและปรับระยะโฟกัสใหม่ ช่างกล้องจะรู้สึกสบายตาขึ้นทันที

5. พก "น้ำตาเทียม" ติดกระเป๋าเสื้อหน้างาน
การยืนกลางแดดเปรี้ยงที่มีลมพัดแรงในไซต์งานก่อสร้าง จะทำให้น้ำตาธรรมชาติที่เคลือบผิวตาของเราสะเหยออกไปไวมาก ส่งผลให้เกิดอาการแสบตา คันตา และตาแดง ซึ่งเมื่อตาแห้ง ภาพที่เรามองผ่านกล้องก็จะมัวลงด้วย ทำให้เรายิ่งต้องเพ่งหนักกว่าเดิม

เทคนิคที่ถูกต้อง: พกน้ำตาเทียม (แนะนำแบบหลอดพลาสติกเล็กแยกใช้รายวัน เพื่อความสะอาดและไม่มีสารกันเสีย) หยอดตาข้างละ 1 หยด ทุกๆ 2-3 ชั่วโมง เพื่อเติมความชุ่มชื้นและช่วยล้างเศษฝุ่นละอองขนาดเล็กที่อาจปลิวมาเข้าตาออกไปในตัว

บทสรุป
กล้องสำรวจพังยังส่งศูนย์ซ่อมหรือซื้อใหม่ได้นะครับ แต่ "ดวงตาคู่เดียวของเรา" ไม่มีอะไหล่เปลี่ยน การสละเวลาปรับโฟกัสเส้นเล็งให้ชัด ฝึกลืมตาสองข้างเวลาส่อง และสวมแว่นกันแดดตัดแสงช่วงพักรบ คือการลงทุนดูแลสุขภาพที่คุ้มค่าที่สุด เพื่อให้พี่ๆ ช่างกล้องสำรวจยังมีสายตาที่คมชัด แม่นยำ และพร้อมลุยงานสนามไปได้ยาวนานจนถึงวันเกษียณ