การใช้คำสั่ง Line & Offset (Reference Line) ในงานก่อสร้างทาง

การใช้คำสั่ง Line & Offset (Reference Line) ในงานก่อสร้างทาง

     ในการสร้างถนน วางท่อ หรือระบบราง การดูระบบพิกัดฉาก N, E หน้างานอาจทำให้จินตนาการตำแหน่งเทียบกับแบบได้ยาก กล้อง Total Station จึงมีโปรแกรม Line & Offset (หรือ Reference Line) มาช่วยแปลงค่าพิกัดให้กลายเป็นระยะทางตามแนวเส้นตรง ช่วยให้ช่างสำรวจสั่งการหน้างานและควบคุมแนวทางได้อย่างแม่นยำ

  ความหมายของ Line และ Offset

   เมื่อช่างสำรวจกำหนดเส้นอ้างอิงหลักขึ้นมา 1 เส้น (Baseline) โดยคีย์พิกัดจุดเริ่มต้น (Start Point) และจุดสิ้นสุด (End Point) เข้าไปในกล้อง ระบบจะประมวลผลตำแหน่งพิกัดใดๆ หน้างานออกมาเป็น 2 ค่าหลัก คือ

     Line (ระยะตามแนวเส้น) : ระยะทางที่วัดจากจุดเริ่มต้นวิ่งไล่ตามแนวเส้นตรงไปจนถึงจุดที่ตั้งฉากกับวัตถุ (ในงานถนน ค่านี้จะตรงกับระบบ Station / Chainage เช่น Sta.0+000, Sta.0+020)

     Offset (ระยะห่างจากแนวเส้น) : ระยะห่างในแนวตั้งฉาก (90 ํ) จากเส้น Baseline ออกไปยังตำแหน่งของเป้าปริซึม

• ค่าเป็นบวก (+) : วัตถุอยู่ฝั่ง ขวา (Right) ของแนวเส้น (เมื่อมองจากจุดเริ่มไปจุดจบ)
  
• ค่าเป็นลบ (-) : วัตถุอยู่ฝั่ง ซ้าย (Left) ของแนวเส้น

  2 รูปแบบการนำไปใช้งานหน้างานจริง

1) งานเก็บพิกัดตรวจสอบ (Measure Line)

   ใช้สำหรับเช็กระยะร่นหรือตำแหน่งโครงสร้างที่สร้างเสร็จแล้วว่าตรงตามแบบไหม โดยเมื่อส่องเลเซอร์ยิงไปที่เป้า ปริซึม กล้องจะรายงานค่าเป็น Line และ Offset ทันที

     ตัวอย่าง : ยิงเช็กตำแหน่งเสาไฟฟ้าที่เพิ่งปัก หน้าจอขึ้นค่า Line = 45.50 | Offset = -3.20

    วิธีอ่านค่า : เสาต้นนี้อยู่ห่างจากจุดเริ่มถนนมาตามแนว 45.50 เมตร และอยู่เยื้องไปทาง ซ้ายมือ ของเซนเตอร์ไลน์อยู่ 3.20 เมตร

2) งานปักหมุดวางผัง (Stake Out Line)

   ใช้สำหรับการหาตำแหน่งเพื่อปักหมุดจริง โดยช่างสำรวจสามารถคีย์ระยะในแบบที่ต้องการลงไปเพื่อให้กล้องนำทาง เช่น ต้องการวางผังขอบคันหินที่ตำแหน่ง Sta.0+100 และห่างจากเซนเตอร์ไปทางขวา 5.00 เมตร

     วิธีใช้งาน : พิมพ์กรอกค่าลงกล้อง Line = 100.00 | Offset = 5.00 ตัวกล้องจะคำนวณทิศทางเพื่อให้ช่างสำรวจหมุนกล้องต้อนคนถือเป้าเข้าจุดได้อย่างแม่นยำ

  ประโยชน์สูงสุดในงานสนาม

   จุดเด่นที่สุดของโปรแกรมนี้คือ "ตัวกล้องไม่จำเป็นต้องตั้งอยู่บนแนวเส้นตรง" กล้อง Total Station จะตั้งอยู่ตรงไหนของไซต์งานก็ได้ (ขอแค่มองเห็นหมุดอ้างอิงเพื่อทำ Backsight หรือ Resection) ระบบคอมพิวเตอร์ในกล้องจะคำนวณความสัมพันธ์ทางตรีโกณมิติให้เอง แตกต่างจากกล้องวัดมุมยุคเก่าที่ช่างต้องนำกล้องไปตั้งคร่อมอยู่บนแนวเซนเตอร์ไลน์เท่านั้น ทำให้ทำงานได้ยืดหยุ่นและรวดเร็วกว่าเดิม