การกำหนด Offset ระยะและมุมเมื่อเป้าปริซึมถูกบัง
การรังวัดด้วย Total Station เมื่อจุดเป้าหมายถูกบังสายตา สามารถใช้ฟังก์ชัน Offset Measurement หาค่าพิกัด (N, E, Z) ได้ด้วย 3 เทคนิคหลัก
1. Distance Offset (เยื้องระยะตามแนวสายตา)
1. หลักการ: ตั้งเป้าปริซึม (P') ให้อยู่ใน แนวสายตาเดียวกับจุดจริง (P) (หน้าหรือหลังจุดจริง)
2. การคำนวณ: ส่องวัดเป้า P' แล้วป้อนค่าระยะเยื้องเข้ากล้อง
- เป้า P' อยู่ ใกล้กล้องมากกว่า จุดจริง ป้อนค่าเป็น บวก (+)
- เป้า P' อยู่ ไกลกล้องมากกว่า จุดจริง ป้อนค่าเป็น ลบ (-)
3. การใช้งาน: โคนต้นไม้ใหญ่ หรือเสาไฟฟ้า
2. Angle / Bearing Offset (เยื้องมุม)
- หลักการ : วางเป้า P' ให้มี ระยะห่างจากกล้องเท่ากับจุดจริง แต่เบี่ยงออกข้างเพื่อหลบสิ่งกีดขวาง
- การคำนวณ : ส่องวัดเป้า P' เพื่อล็อกระยะทาง (Distance Lock) จากนั้นปลดล็อกมุมราบ หมุนกล้องไปเล็งศูนย์กลางจุดจริง P แล้วบันทึกพิกัด
- การใช้งาน : หาจุดศูนย์กลางเสากลม ท่อขนาดใหญ่ หรือมุมอาคาร
3. Two-Prism / Hidden Point Offset (ใช้เป้ารับคู่)
- หลักการ : ใช้โพลพิเศษที่มีเป้าปริซึม 2 ตัว (A, B) โดยทราบระยะห่าง (dAB) แน่นอน ปลายโพลแตะที่จุดอับสายตา P
- การคำนวณ : ส่องวัดเป้า A และ B กล้องจะคำนวณย้อนหาพิกัดปลายโพล P ให้อัตโนมัติ
- การใช้งาน : ก้นบ่อพัก (Manhole) หรือร่องน้ำลึก
2 ข้อควรระวังและ Error Prevention
- รักษาแนวเส้นตรงใน Distance Offset : จุดตั้งเป้า P' ต้องอยู่บนแนวเส้นตรงระหว่างกล้องกับจุดจริง $P$ หากเบี่ยงออกข้างจะทำให้ค่ามุมราบและพิกัด N, E คลาดเคลื่อนทันที
- ระวังความสูงระดับ (Z) ใน Angle Offset : หากจุดวางเป้าข้างๆ มีระดับพื้นสูง-ต่ำไม่เท่ากับจุดจริง ต้องปรับชดเชยค่าความสูงเป้า (HR) หรือค่า Elevation (Z) แยกต่างหาก
"บังหน้าหลังใช้ Distance Offset (+/-) บังเป้าแต่ระยะเท่ากันใช้ Angle Offset (ล็อกระยะ-หมุนเล็ง) จุดอับร่องลึกใช้ Two-Prism Offset"