ไม้สต๊าฟ (Staff Gauge) คือไม้เรียนระดับสำหรับงานสำรวจและชลประทาน เพื่อใช้วัดความสูงของพื้นที่หรือระดับน้ำอย่างละเอียด
สัญลักษณ์สำคัญบนไม้สต๊าฟ
- ตัวเลขใหญ่: บอกระยะเมตร (m) และเดซิเมตร (dm หรือทุก 10 ซม.)
- สัญลักษณ์ตัว E: แถบสีสลับขาว-ดำ/แดง แต่ละขีดกว้าง 5 มิลลิเมตร (0.005 เมตร)
- ช่วง 1 เซนติเมตร: ประกอบด้วยแถบสี 1 ช่อง + ช่องขาว 1 ช่อง (เท่ากับ 0.01 เมตร)
วิธีอ่านค่าผ่านกล้องระดับ (หน่วยเมตร ทศนิยม 3 ตำแหน่ง)- หลักที่ 1 (เมตร): อ่านตัวเลขหลักเมตรสีแดงหรือตัวเลขใหญ่ล่างสายใย
- หลักที่ 2 (เดซิเมตร): อ่านเลขระบุช่วง 10 ซม. (เช่น เลข 4 = 0.4 เมตร)
- หลักที่ 3 (เซนติเมตร): นับจำนวนแถบสี E ในช่วงนั้น (2 แถบสี = 1 ซม.)
- หลักที่ 4 (มิลลิเมตร): กะสายตาตำแหน่งสายใยกลางภายในแถบสี 5 มม.
ตัวอย่าง : สายใยกลางตัดผ่านเหนือเลข 1 ม. เหนือเลข 4 dm และตรงขอบบนของแถบสีแรกพอดี → อ่านได้ 1.410 เมตร
เคล็ดลับเพิ่มความแม่นยำในการวัดข้อควรระวัง : วิธีแก้ไขเพื่อความแม่นยำ
ไม้สต๊าฟเอียง : ตั้งลูกน้ำบนไม้สต๊าฟให้ตรง หรือให้คนถือโยกไม้สต๊าฟเข้า-ออกช้าๆ แล้วอ่านค่าที่ต่ำที่สุด
ภาพพร่ามัว : ปรับปุ่มโฟกัสกล้องและสายใยให้คมชัดเพื่อลดความผิดพลาดจากการกะระยะมิลลิเมตร
ฐานตั้งไม่มั่นคง : วางรองพิน (Staff Plate) บนพื้นดินนุ่ม เพื่อป้องกันไม้จมขณะหมุนเปลี่ยนจุดตั้งกล้อง
การฝึกอ่านค่าร่วมกับการตรวจสอบลูกน้ำอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยเพิ่มความชำนาญและลดความคลาดเคลื่อนในงานสำรวจได้อย่างมืออาชีพ
