Last updated: 7 ก.ย. 2569 | 1 จำนวนผู้เข้าชม |
ทฤษฎี การวัดแบบหลายชุดอาศัยหลักว่าความคลาดเคลื่อนสุ่มจะหักล้างกันเมื่อเฉลี่ย ส่วนความคลาดเคลื่อนเชิงระบบจะหักล้างด้วยการวัดสองหน้ากล้อง เงื่อนไขคือทุกชุดต้องวัดภายใต้สภาพเดียวกัน หากตั้งกล้องใหม่หรือเปลี่ยนเป้ากลางทาง ค่าเฉลี่ยจะไม่มีความหมาย
Procedure ตั้งกล้องให้ได้ระดับและตั้งศูนย์เหนือหมุดให้เรียบร้อย ปล่อยให้กล้องปรับตัวเข้ากับอุณหภูมิรอบข้างสัก 10 ถึง 15 นาที จากนั้นกำหนดเป้าอ้างอิงหนึ่งจุดเป็นทิศเริ่มต้น แล้วเรียงหมายเลขเป้าที่เหลือตามเข็มนาฬิกา จดผังเป้าไว้ในสมุดสนามก่อนเริ่มวัด
ข้อควรระวัง เป้าที่ใช้ต้องคมและอยู่ในระดับความสูงใกล้เคียงกัน หากเป้าใดอยู่สูงหรือต่ำผิดปกติ ผลของแกนราบเอียงจะปนเข้ามาเฉพาะเป้านั้นและทำให้ค่าปิดขอบฟ้าเพี้ยนโดยหาสาเหตุไม่พบ
Procedure ตั้งค่ามุมราบที่เป้าอ้างอิงเป็นค่าเริ่มต้นของชุดนั้น แล้วเล็งเป้าที่เหลือเรียงตามเข็มนาฬิกาด้วยหน้ากล้องซ้ายจนครบ และกลับมาเล็งเป้าอ้างอิงอีกครั้งเพื่อปิดรอบ จากนั้นกลับกล้องเป็นหน้าขวา แล้วเล็งย้อนทวนเข็มนาฬิกาไล่กลับมาจนถึงเป้าอ้างอิง
ทฤษฎี การไล่ไปทางหนึ่งแล้วย้อนกลับอีกทางช่วยหักล้างผลของการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตามเวลา เช่น การทรุดของขาตั้งหรืออุณหภูมิที่ค่อย ๆ เปลี่ยน เพราะเป้าแต่ละจุดจะถูกวัดที่ช่วงต้นและช่วงท้ายของรอบสลับกัน
ข้อควรระวัง ห้ามแตะขาตั้งหรือพิงกล้องระหว่างชุด และควรหมุนกล้องไปทางเดียวกันเสมอเมื่อเข้าหาเป้า เพื่อไม่ให้ระยะฟรีของเฟืองส่งผลต่างกันในแต่ละครั้ง
ทฤษฎี เมื่อวัดมุมระหว่างเป้าที่อยู่รอบจุดตั้งกล้องครบทุกช่อง ผลรวมของมุมทั้งหมดต้องเท่ากับหนึ่งรอบพอดี ส่วนต่างที่เหลือคือความคลาดเคลื่อนบรรจบของขอบฟ้า คำนวณได้จาก
e = Sum(beta) - 360 องศา
เมื่อ Sum(beta) คือผลรวมของมุมทุกช่องที่วัดได้ในชุดนั้น ค่านี้กระจายกลับเข้าไปในแต่ละช่องเท่า ๆ กันเมื่ออยู่ในเกณฑ์
เกณฑ์ตัดสิน ค่า e ที่ยอมรับได้ขึ้นกับความแม่นยำเชิงมุมของเครื่องและจำนวนช่องมุมที่วัด โดยทั่วไปกำหนดไม่ให้เกินประมาณสามเท่าของค่าความแม่นยำเชิงมุมคูณด้วยรากที่สองของจำนวนช่อง กล้องวัดมุมที่ใช้งานทั่วไปมีความแม่นยำเชิงมุมอยู่ในช่วงประมาณ 1 ถึง 7 ฟิลิปดา แนวทางการทดสอบและการรายงานค่าความแม่นยำในลักษณะนี้อ้างอิงตาม ISO 17123-3
ข้อควรระวัง หากค่า e เกินเกณฑ์ อย่ากระจายค่าแล้วใช้งานต่อ ให้วัดชุดนั้นใหม่ก่อน เพราะค่าที่เกินมักมาจากการเล็งพลาดหนึ่งจุด ไม่ใช่ความคลาดเคลื่อนที่กระจายทั่วทั้งรอบ
ทฤษฎี จานองศามีความคลาดเคลื่อนของการแบ่งขีดอยู่เล็กน้อยและไม่เท่ากันทุกตำแหน่ง การเริ่มแต่ละชุดที่ตำแหน่งต่างกันจะทำให้ความคลาดเคลื่อนส่วนนี้กระจายและหักล้างกันเมื่อเฉลี่ย ค่าเริ่มต้นของชุดที่ i คำนวณจาก
H(i) = (i - 1) x 180 / n
เมื่อ n คือจำนวนชุดที่ตั้งใจจะวัด การวัดสามชุดจึงเริ่มที่ประมาณ 0 องศา 60 องศา และ 120 องศาตามลำดับ
Procedure ตั้งค่าเริ่มต้นใหม่ที่เป้าอ้างอิงตามสูตร แล้ววัดครบสองหน้ากล้องเหมือนชุดแรกทุกประการ พร้อมตรวจปิดขอบฟ้าของชุดนั้นแยกอีกครั้ง
ข้อควรระวัง อย่าเปลี่ยนลำดับการเล็งเป้าระหว่างชุด เพราะลำดับที่ต่างกันทำให้ผลของเวลาและอุณหภูมิเข้าไปอยู่คนละตำแหน่งในรอบ และเปรียบเทียบระหว่างชุดไม่ได้
Procedure เฉลี่ยค่าทิศทางของเป้าแต่ละจุดจากทุกชุดที่ผ่านเกณฑ์ แล้วคำนวณมุมระหว่างเป้าจากผลต่างของทิศทางเฉลี่ย จากนั้นกระจายค่าความคลาดเคลื่อนบรรจบที่เหลือเข้าไปในแต่ละช่องเท่า ๆ กัน
Tolerance ความต่างของค่าทิศทางเดียวกันระหว่างชุดไม่ควรเกินประมาณสามเท่าของความแม่นยำเชิงมุมของรุ่นนั้น ชุดใดที่ต่างเกินเกณฑ์ให้ตัดออกและวัดทดแทน ไม่ควรนำมาเฉลี่ยรวม เพราะจะดึงค่าเฉลี่ยให้เพี้ยนโดยที่ตัวเลขสรุปยังดูปกติ
สิ่งที่ต้องบันทึก วันเวลา อุณหภูมิโดยประมาณ หมายเลขเครื่อง ค่าเริ่มต้นของแต่ละชุด ค่าปิดขอบฟ้าของแต่ละชุด และวันที่สอบเทียบล่าสุดของกล้อง ข้อมูลชุดนี้คือสิ่งที่ผู้ตรวจงานใช้ตัดสินว่าผลการวัดเชื่อถือได้หรือไม่ และสอดคล้องกับแนวทางการรายงานผลตามระบบคุณภาพ ISO/IEC 17025
หัวใจของการวัดหลายชุดไม่ได้อยู่ที่จำนวนชุด แต่อยู่ที่การรักษาสภาพให้เหมือนกันทุกชุด ตั้งกล้องครั้งเดียว เป้าชุดเดิม ลำดับเดิม และหมุนเข้าหาเป้าทางเดียวกันเสมอ เมื่อสภาพคงที่ ค่าเฉลี่ยจึงมีความหมายและค่าปิดขอบฟ้าจึงใช้เป็นเครื่องพิสูจน์ได้
จำนวนชุดที่เหมาะสมมาจากเกณฑ์ของงาน ไม่ใช่จากความรู้สึก งานวางผังทั่วไปสองชุดมักพอ ส่วนงานควบคุมที่มีเกณฑ์เข้มงวดควรใช้สามชุดขึ้นไป เพราะความคลาดเคลื่อนสุ่มลดลงตามรากที่สองของจำนวนชุด การเพิ่มจากสองเป็นสี่ชุดจึงลดลงเพียงประมาณสามสิบเปอร์เซ็นต์เท่านั้น
เมื่อค่าปิดขอบฟ้าเกินเกณฑ์ซ้ำหลายชุดทั้งที่วิธีทำงานถูกต้องแล้ว ปัญหาไม่ได้อยู่ที่วิธีวัดอีกต่อไป แต่อยู่ที่ตัวเครื่องหรือขาตั้ง และควรหยุดใช้กับงานที่มีเกณฑ์เข้มงวดจนกว่าจะตรวจสอบเสร็จ
สอบเทียบและเช่ากล้องวัดมุม พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ ให้บริการสอบเทียบกล้องวัดมุม Theodolite กล้องระดับ และ Total Station พร้อมออกรายงานผลตามแนวทางระบบคุณภาพ ISO/IEC 17025 และมีกล้องให้เช่ารายวันรายเดือน สำหรับช่วงที่ต้องวัดหลายสถานีพร้อมกันหรือระหว่างที่เครื่องประจำอยู่ในกระบวนการสอบเทียบ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
■ บจก.พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ (รังสิต)
▸ Location: https://maps.app.goo.gl/pVxYa4RWrwde1aFg9
▸ หน้าร้านสาขารังสิต B202 ชั้น 2 ปั๊มคาร์เท็กซ์ โครงการสัมมากรเพลสรังสิตคลอง 2
▸ เปิดบริการ จ.-ศ. 8.30-17.30 น. และ วันเสาร์ 9.00-14.00 น.
▸ บริการ: จำหน่าย · เช่า · ซ่อม · สอบเทียบ
▸ โทร. 02-181-6844
▸ www.p1instrument.co.th
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
#ศูนย์รวมกล้องสำรวจราคาถูก #กล้องสำรวจมือสอง #กล้องTotalStation #กล้องระดับ #กล้องวัดมุม #บริการเช่ากล้องสำรวจ #ซ่อมกล้องสำรวจ #สอบเทียบกล้องสำรวจ #P1Instrument #พีนัมเบอร์วันอินสตรูเม้นท์ #ปิดขอบฟ้า #วัดมุมหลายชุด #Theodolite #งานวงรอบ #ความคลาดเคลื่อนบรรจบ
