Last updated: 15 ก.ย. 2569 | 4 จำนวนผู้เข้าชม |
งานปรับพื้นที่มักจบลงด้วยข้อโต้แย้งเรื่องปริมาณดิน เพราะฝ่ายหนึ่งนับจากจำนวนเที่ยวรถ อีกฝ่ายนับจากระดับที่วัดได้จริง กรณีศึกษานี้เป็นงานถมปรับระดับพื้นที่ 80 คูณ 50 เมตรของโครงการบ้านจัดสรรแห่งหนึ่ง ที่ใช้กริดระดับกับกล้องระดับอัตโนมัติเป็นตัวตัดสิน
ทฤษฎี ความละเอียดของกริดกำหนดว่าปริมาตรที่คำนวณได้ใกล้ความจริงแค่ไหน กริดถี่ให้ค่าละเอียดขึ้นแต่ใช้เวลามากขึ้นเป็นกำลังสอง พื้นที่ที่ลาดสม่ำเสมอจึงไม่จำเป็นต้องใช้กริดถี่เท่าพื้นที่ที่เป็นลูกคลื่น
Procedure สำรวจสภาพพื้นที่ด้วยสายตาก่อน พบว่าพื้นเดิมลาดเอียงสม่ำเสมอจากทิศเหนือลงใต้ ไม่มีหลุมหรือเนินเฉพาะจุด จึงเลือกกริด 10 เมตร ได้จุดวัด 9 แถวคูณ 6 แถว รวม 54 จุด ครอบคลุมพื้นที่ 4,000 ตารางเมตร แบ่งเป็นช่องสี่เหลี่ยม 40 ช่อง ช่องละ 100 ตารางเมตร
เกณฑ์ยอมรับ ในงานปรับพื้นที่ทั่วไป กริด 10 เมตรเพียงพอเมื่อความต่างระดับระหว่างจุดข้างเคียงไม่เกิน 0.30 เมตร ถ้าเกินกว่านั้นต้องแทรกจุดเพิ่มในช่วงที่ลาดชัน
ข้อควรระวัง ขอบเขตพื้นที่ต้องปิดเป็นรูปที่คำนวณได้จริง การวางกริดคร่อมคันดินเดิมหรือบ่อน้ำโดยไม่แยกออกมาต่างหาก ทำให้ปริมาตรที่ได้ผิดตั้งแต่ต้น
ทฤษฎี ความคลาดเคลื่อนของแนวเล็งเป็นความคลาดเคลื่อนเชิงระบบที่จะเข้าไปในทุกค่าระดับ และเมื่อคูณด้วยพื้นที่ 4,000 ตารางเมตร ความผิดเพียงไม่กี่มิลลิเมตรจะกลายเป็นลูกบาศก์เมตรทันที
Procedure ทำ Two-Peg Test กับกล้องระดับก่อนเริ่มงานเพื่อยืนยันแนวเล็ง วางหมุดอ้างอิงถาวรนอกเขตงานสองจุด ถ่ายระดับจากหมุดหลักของโครงการมาเก็บไว้ทั้งสองจุด แล้วใช้จุดหนึ่งเป็นหมุดออกและอีกจุดเป็นหมุดตรวจสอบเมื่อจบงาน
เกณฑ์ยอมรับ ค่าความคลาดเคลื่อนของแนวเล็งที่ได้จาก Two-Peg Test ควรอยู่ในเกณฑ์ที่ผู้ผลิตกำหนด และยืนยันสมรรถนะของกล้องด้วยวิธีทดสอบภาคสนามตาม ISO 17123-2 เมื่อเป็นงานที่ต้องส่งมอบข้อมูลให้ผู้ว่าจ้าง
ข้อควรระวัง หมุดอ้างอิงที่ตอกไว้ในดินถมใหม่ทรุดได้ภายในไม่กี่วัน ควรใช้จุดบนโครงสร้างถาวร เช่น ฐานเสาไฟหรือขอบถนนคอนกรีตเดิม
ทฤษฎี การเก็บค่าระดับจำนวนมากในหนึ่งวันมีความเสี่ยงที่จะสะสมความคลาดเคลื่อนโดยไม่รู้ตัว การเดินเป็นวงปิดกลับมายังหมุดเดิมจึงเป็นเครื่องมือเดียวที่บอกว่าข้อมูลทั้งชุดใช้ได้หรือไม่
ค่าปิดที่ยอมรับได้ = 12 × √K มิลลิเมตร
โดย K คือความยาวเส้นทางเดินระดับหน่วยกิโลเมตร ตามเกณฑ์งานระดับชั้นสามที่ใช้กันในงานก่อสร้างทั่วไป
Procedure ตั้งกล้องสามสถานีให้ครอบคลุมทั้งพื้นที่ คุมระยะหน้าและระยะหลังให้ใกล้เคียงกันภายใน 5 เมตร อ่านค่าไม้สต๊าฟที่จุดกริดทีละแถวแล้วจดลงแบบฟอร์มที่มีหมายเลขจุดกำกับ จบด้วยการเดินกลับมาปิดที่หมุดอ้างอิงจุดเดิม เส้นทางรวมยาวราว 0.8 กิโลเมตร ค่าปิดที่ยอมรับได้จึงเท่ากับ 12 คูณรากที่สองของ 0.8 ประมาณ 10.7 มิลลิเมตร ค่าที่วัดได้จริงคือ 6 มิลลิเมตร
เกณฑ์ยอมรับ ค่าปิดต้องไม่เกินเกณฑ์ที่คำนวณได้ และเมื่อผ่านแล้วให้กระจายค่าแก้ตามสัดส่วนระยะทางก่อนนำค่าระดับไปคำนวณปริมาตร
ข้อควรระวัง จุดกริดที่อยู่บนกองดินชั่วคราวหรือบนรอยล้อรถบรรทุกให้ค่าระดับที่ไม่ใช่ระดับพื้นจริง ต้องทำเครื่องหมายไว้และวัดซ้ำหลังเกลี่ยพื้นแล้ว
ทฤษฎี วิธีกริดคิดปริมาตรจากความลึกเฉลี่ยของแต่ละช่อง จุดที่ถูกใช้ร่วมกันหลายช่องจึงต้องถูกนับซ้ำตามจำนวนช่องที่ใช้จุดนั้น น้ำหนักของแต่ละจุดจึงเท่ากับจำนวนช่องที่มาบรรจบกัน
V = ( A ÷ 4 ) × ( Σh₁ + 2Σh₂ + 3Σh₃ + 4Σh₄ )
โดย A คือพื้นที่ของหนึ่งช่อง h₁ คือความลึกที่จุดมุมซึ่งใช้เพียงช่องเดียว h₂ คือจุดริมที่ใช้สองช่อง h₃ คือจุดมุมเว้าที่ใช้สามช่อง และ h₄ คือจุดภายในที่ใช้สี่ช่อง
Procedure หาความลึกถมของแต่ละจุดจากระดับออกแบบลบด้วยระดับพื้นเดิม แยกจุดตามน้ำหนัก ในกรณีนี้ได้จุดมุม 4 จุด จุดริม 22 จุด และจุดภายใน 28 จุด รูปพื้นที่เป็นสี่เหลี่ยมจึงไม่มีจุดมุมเว้า ผลรวมถ่วงน้ำหนักได้ 160 เท่าของความลึกเฉลี่ย 0.42 เมตร แทนค่าในสูตรจะได้ 100 หารสี่ คูณ 67.2 เท่ากับ 1,680 ลูกบาศก์เมตร
เกณฑ์ยอมรับ ผลรวมของน้ำหนักทุกจุดต้องเท่ากับสี่เท่าของจำนวนช่องเสมอ ในกรณีนี้คือ 160 เท่ากับ 4 คูณ 40 ช่อง ถ้าไม่เท่าแสดงว่าจัดกลุ่มจุดผิด ให้กลับไปตรวจก่อนเชื่อผลลัพธ์
ข้อควรระวัง ปริมาตรที่ได้คือปริมาตรของช่องว่างที่ต้องเติม ไม่ใช่ปริมาณดินที่ต้องสั่งซื้อ ดินที่บดอัดแล้วยุบตัวจากปริมาตรกองหลวม จึงต้องคูณด้วยค่าการยุบตัวที่ตกลงกันไว้ในสัญญาก่อนสั่งของ
ทฤษฎี ปริมาตรที่คำนวณจากค่าระดับมีความไม่แน่นอนตามความคลาดเคลื่อนของค่าระดับคูณด้วยพื้นที่ทั้งหมด การประเมินช่วงความคลาดเคลื่อนไว้ล่วงหน้าทำให้รู้ว่าผลต่างเท่าไรจึงควรถือว่าผิดปกติ
Procedure ประเมินว่าค่าระดับแต่ละจุดมีความคลาดเคลื่อนราว 10 มิลลิเมตร เมื่อคูณกับพื้นที่ 4,000 ตารางเมตรจะได้ช่วงความไม่แน่นอนราว 40 ลูกบาศก์เมตร หรือประมาณ 2.4 เปอร์เซ็นต์ของปริมาตรที่คำนวณได้ จากนั้นเทียบกับจำนวนเที่ยวรถที่บันทึกไว้ และวัดระดับซ้ำแบบสุ่ม 10 จุดหลังงานเสร็จเพื่อยืนยัน
เกณฑ์ยอมรับ ผลต่างระหว่างปริมาตรจากค่าระดับกับปริมาตรจากบันทึกรถที่แปลงค่าการยุบตัวแล้ว ควรอยู่ในช่วงความไม่แน่นอนที่ประเมินไว้ ถ้าต่างกันเกินสิบเปอร์เซ็นต์ ต้องหาสาเหตุก่อนสรุปงวดงาน
ข้อควรระวัง บทเรียนสำคัญของงานนี้คือค่าระดับพื้นเดิมต้องเก็บก่อนรถเข้าพื้นที่ ไม่ใช่เก็บหลังเกลี่ยหน้าดินไปแล้ว เพราะเมื่อพื้นเดิมถูกรบกวน ปริมาตรที่คำนวณได้จะไม่ตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงและไม่มีทางย้อนกลับไปวัดใหม่ได้
กริดระดับทำให้ปริมาณดินกลายเป็นตัวเลขที่ตรวจย้อนได้ ไม่ใช่เรื่องของการประมาณด้วยสายตา ลำดับที่ใช้ได้จริงคือเลือกความถี่ของกริดตามสภาพพื้นที่ ตรวจกล้องก่อนลงสนาม คุมค่าปิดของวงระดับ แล้วจึงคำนวณด้วยสูตรกริดพร้อมตรวจผลรวมน้ำหนักเป็นการยืนยัน
สำหรับงานบ้านจัดสรรและงานปรับพื้นที่ทั่วไป ข้อมูลระดับชุดเดียวกันนี้ยังใช้ต่อได้ทั้งการวางระดับถนน การคำนวณความลาดระบายน้ำ และการเบิกงวดงาน การเก็บให้ครบตั้งแต่แรกจึงคุ้มกว่าการกลับมาวัดใหม่เมื่อมีข้อโต้แย้ง
หากค่าปิดของวงระดับเกินเกณฑ์ซ้ำ ๆ แม้คุมระยะหน้าและระยะหลังดีแล้ว หรือผล Two-Peg Test ไม่ผ่าน P1 Instrument ให้บริการสอบเทียบกล้องระดับ ตรวจแนวเล็งและตัวชดเชย พร้อมปรับตั้งให้กลับเข้าเกณฑ์ของผู้ผลิต รวมถึงมีไม้สต๊าฟและขาตั้งให้เลือกสำหรับงานที่ต้องเก็บค่าระดับจำนวนมาก
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
■ บจก.พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ (รังสิต)
▸ Location: https://maps.app.goo.gl/pVxYa4RWrwde1aFg9
▸ หน้าร้านสาขารังสิต B202 ชั้น 2 ปั๊มคาร์เท็กซ์
โครงการสัมมากรเพลสรังสิตคลอง 2
▸ เปิดบริการ จ.-ศ. 8.30-17.30 น. และ วันเสาร์ 9.00-14.00 น.
▸ บริการ: จำหน่าย · เช่า · ซ่อม · สอบเทียบ
▸ โทร. 02-181-6844
▸ www.p1instrument.co.th
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
#ศูนย์รวมกล้องสำรวจราคาถูก #กล้องสำรวจมือสอง #กล้องTotalStation #กล้องระดับ #กล้องวัดมุม #บริการเช่ากล้องสำรวจ #ซ่อมกล้องสำรวจ #สอบเทียบกล้องสำรวจ #P1Instrument #พีนัมเบอร์วันอินสตรูเม้นท์ #กริดระดับ #ปริมาณดินถม #งานปรับพื้นที่ #ค่าปิดงานระดับ
