Last updated: 16 ก.ย. 2569 | 2 จำนวนผู้เข้าชม |
วงรอบที่ปิดไม่ผ่านเกณฑ์ทำให้ต้องกลับไปเดินซ้ำทั้งชุด ซึ่งกินเวลามากกว่างานวัดจริงเสียอีก ความจริงคือค่าปิดถูกกำหนดตั้งแต่ตอนวางหมุดและเลือกวิธีวัด ไม่ใช่ตอนกดคำนวณ สิบเทคนิคต่อไปนี้แยกตามจังหวะของงาน
ทฤษฎี วงรอบปิด (Closed Traverse) มีเงื่อนไขทางเรขาคณิตให้ตรวจสอบตัวเองได้ ผลรวมมุมภายในของรูปหลายเหลี่ยม n เหลี่ยมต้องเท่ากับ (n − 2) คูณ 180 องศา ส่วนวงรอบเปิดที่ไม่บรรจบกับหมุดที่รู้พิกัดไม่มีเงื่อนไขนี้ จึงไม่มีทางรู้ว่าผิดตรงไหน
Σมุมภายใน = ( n − 2 ) × 180°
Procedure เทคนิคที่หนึ่ง คือให้วงรอบบรรจบกลับหมุดเดิมหรือไปจบที่หมุดควบคุมอีกจุดที่รู้พิกัดเสมอ เทคนิคที่สอง คือจำกัดจำนวนสถานีต่อวงให้อยู่ราวหกถึงสิบสองสถานี เพราะยิ่งหลายสถานี ความคลาดเคลื่อนสะสมยิ่งโตและยิ่งหาจุดผิดยาก
เกณฑ์ยอมรับ ค่าปิดเชิงมุมที่ยอมรับได้ประเมินจากจำนวนสถานี งานก่อสร้างทั่วไปมักใช้เกณฑ์ราว 30 พิลิปดาคูณรากที่สองของจำนวนสถานี ส่วนงานควบคุมที่อ้างอิงแนวทางของ FGCS ใช้เกณฑ์ที่เข้มกว่ามากตามชั้นงาน
ข้อควรระวัง การวางหมุดให้รูปวงรอบผอมยาวเหมือนเส้นตรง ทำให้ความคลาดเคลื่อนทางขวางไม่ถูกตรวจจับด้วยเงื่อนไขมุม ค่าปิดจึงอาจผ่านทั้งที่ตำแหน่งจริงเบี้ยว
ทฤษฎี ความคลาดเคลื่อนของการตั้งศูนย์ถูกแปลงเป็นความคลาดเคลื่อนเชิงมุมตามระยะเล็ง ด้านที่สั้นมากจึงทำให้ทิศทางของทั้งวงรอบเพี้ยนได้มากกว่าด้านยาว
Procedure เทคนิคที่สาม คือหลีกเลี่ยงด้านที่สั้นกว่า 30 เมตรในงานวงรอบกลางแจ้ง และไม่ให้ด้านที่ยาวที่สุดกับสั้นที่สุดในวงเดียวกันต่างกันเกินสามเท่า เทคนิคที่สี่ คือใช้ระบบบังคับศูนย์ (Forced Centering) ด้วยทรัยแบรช (Tribrach) ชุดเดียวกันทั้งวง แล้วสลับเฉพาะตัวกล้องกับเป้า ซึ่งตัดความคลาดเคลื่อนของการตั้งศูนย์ออกไปเกือบทั้งหมด
เกณฑ์ยอมรับ ความคลาดเคลื่อนของการตั้งศูนย์ควรอยู่ต่ำกว่า 1 มิลลิเมตรเมื่อใช้ทรัยแบรช หากยังใช้ลูกดิ่งเชือกในวันที่ลมแรง ค่านี้โตถึง 3 ถึง 5 มิลลิเมตรได้ง่าย
ข้อควรระวัง ทรัยแบรชที่หลวมหรือดิ่งเลเซอร์ที่ไม่ได้สอบเทียบทำให้ระบบบังคับศูนย์ไม่ได้ช่วยอะไรเลย ควรตรวจดิ่งด้วยการหมุนกล้องรอบตัว 360 องศาแล้วดูว่าจุดแสงเคลื่อนหรือไม่ก่อนเริ่มงาน
ทฤษฎี การวัดสองหน้ากล้องหักล้างความคลาดเคลื่อนเชิงระบบของแนวเล็งและแกนดิ่งได้เกือบหมด ส่วนการวัดหลายชุดลดความคลาดเคลื่อนสุ่มตามรากที่สองของจำนวนชุด
Procedure เทคนิคที่ห้า คือวัดมุมทุกสถานีทั้งหน้าซ้ายและหน้าขวาแล้วเฉลี่ย ไม่ข้ามแม้ในงานเร่ง เทคนิคที่หก คือวัดสองชุดขึ้นไปในสถานีที่มีด้านสั้นหรือทัศนวิสัยไม่ดี แล้วดูค่า 2C ของแต่ละเป้าเป็นตัวคัดกรองก่อนยอมรับ
เกณฑ์ยอมรับ ผลต่างของค่า 2C ระหว่างเป้าในสถานีเดียวกันไม่ควรเกินราวสี่เท่าของความละเอียดที่กล้องอ่านได้ และความสามารถเชิงมุมของกล้องต้องยืนยันด้วยวิธีทดสอบภาคสนามตาม ISO 17123-3 อย่างน้อยปีละครั้ง
ข้อควรระวัง การเฉลี่ยค่าที่กระจายมากเพื่อให้ตัวเลขดูดี เป็นการกลบอาการ ถ้าชุดวัดต่างกันเกินเกณฑ์ ต้องหาสาเหตุ เช่น ภาพสั่นจากไอร้อน หรือเป้าที่ไม่ได้ดิ่ง ไม่ใช่เพิ่มจำนวนชุดจนค่าเฉลี่ยนิ่ง
ทฤษฎี ความคลาดเคลื่อนของระยะมีทั้งส่วนคงที่และส่วนที่โตตามระยะ ค่าคงที่ปริซึมและค่าปรับแก้บรรยากาศที่ตั้งผิดจึงเข้าไปในทุกด้านของวงรอบในทิศทางเดียวกัน กลายเป็นค่าปิดเชิงเส้นที่โตผิดปกติ
σD = ± ( a + b × D )
โดย a คือความคลาดเคลื่อนคงที่หน่วยมิลลิเมตร b คือค่าสัดส่วนหน่วยส่วนในล้านส่วน และ D คือระยะที่วัด
Procedure เทคนิคที่เจ็ด คือตรวจค่าคงที่ปริซึมกับค่าอุณหภูมิและความดันทุกครั้งที่เปลี่ยนชุดเป้าหรือเริ่มวันใหม่ เทคนิคที่แปด คือวัดระยะไปและกลับในด้านเดียวกันแล้วเทียบ ถ้าต่างกันเกินสองเท่าของค่าที่คำนวณจากสูตร ให้หยุดและตรวจก่อนเดินต่อ
เกณฑ์ยอมรับ กล้องงานก่อสร้างทั่วไปมีค่าในช่วง 1.5 ถึง 3 มิลลิเมตร และ 2 ถึง 3 ส่วนในล้านส่วนตามที่ผู้ผลิตประกาศ ค่าที่ใช้อ้างอิงจริงควรมาจากใบสอบเทียบที่ออกตาม ISO/IEC 17025
ข้อควรระวัง การใช้เป้าปริซึมคนละยี่ห้อในวงเดียวกันโดยไม่เปลี่ยนค่าคงที่ ทำให้ระยะบางด้านเลื่อนไปสามสิบมิลลิเมตร ซึ่งมากพอจะทำให้วงรอบไม่ผ่านโดยที่มุมทุกสถานีถูกต้องหมด
ทฤษฎี ค่าปิดเชิงเส้นคือระยะห่างระหว่างจุดเริ่มกับจุดที่คำนวณกลับมาได้ เมื่อเทียบกับความยาวรวมของวงรอบจะได้อัตราส่วนที่ใช้ตัดสินคุณภาพงาน
e = √( ΣΔE² + ΣΔN² ) และอัตราส่วนค่าปิด = 1 : ( ΣL ÷ e )
โดย ΣΔE และ ΣΔN คือผลรวมของผลต่างพิกัดตะวันออกและเหนือทั้งวง และ ΣL คือความยาวรวมของวงรอบ
Procedure เทคนิคที่เก้า คือคำนวณค่าปิดทั้งเชิงมุมและเชิงเส้นในเครื่องตั้งแต่ยังอยู่หน้างาน ไม่รอกลับออฟฟิศ เทคนิคที่สิบ คือเมื่อผ่านเกณฑ์แล้วจึงกระจายค่าแก้ด้วยกฎเข็มทิศ (Compass Rule) ตามสัดส่วนความยาวด้าน
ค่าแก้ของด้านที่ i = − e × ( Li ÷ ΣL )
เกณฑ์ยอมรับ งานวางผังอาคารและงานจัดสรรทั่วไปมักกำหนดอัตราส่วนค่าปิดที่ 1 ต่อ 5,000 ส่วนงานควบคุมที่ต้องส่งมอบข้อมูลมักกำหนดที่ 1 ต่อ 10,000 หรือเข้มกว่า
ข้อควรระวัง ห้ามกระจายค่าแก้ให้กับวงรอบที่ค่าปิดไม่ผ่านเกณฑ์ เพราะเท่ากับเกลี่ยความผิดพลาดของสถานีเดียวไปให้ทุกหมุด วิธีที่ถูกคือหาสถานีที่ผิดจากรูปแบบของค่าคงเหลือแล้ววัดซ้ำเฉพาะช่วงนั้น
ค่าปิดที่ผ่านเกณฑ์ตั้งแต่ครั้งแรกมาจากการออกแบบวงรอบและวินัยในการวัด ไม่ใช่จากการคำนวณที่ปลายทาง ลำดับที่ใช้ได้จริงคือวางรูปวงให้ตรวจสอบตัวเองได้ คุมความยาวด้าน วัดสองหน้ากล้องทุกสถานี ตรวจค่าคงที่และค่าปรับแก้ แล้วคำนวณค่าปิดตั้งแต่ยังอยู่หน้างาน
ในงานบ้านจัดสรรและอาคารทั่วไป สิบเทคนิคนี้เพิ่มเวลาไม่ถึงครึ่งชั่วโมงต่อวงรอบหนึ่งวง แต่ตัดความเสี่ยงที่ต้องกลับไปเดินใหม่ทั้งชุด และข้อมูลที่บันทึกไว้ยังใช้ยืนยันคุณภาพงานกับผู้ว่าจ้างได้
หากค่าปิดเชิงเส้นยังเกินเกณฑ์ทั้งที่รูปวงรอบดีและวัดสองหน้ากล้องครบ P1 Instrument ให้บริการสอบเทียบ Total Station ตรวจแนวเล็ง แกนดิ่ง ค่าคงที่ปริซึม และความถูกต้องของระยะ พร้อมปรับตั้งให้กลับเข้าเกณฑ์ของผู้ผลิต รวมถึงมีทรัยแบรช ปริซึม และขาตั้งสำหรับงานที่ต้องใช้ระบบบังคับศูนย์
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
■ บจก.พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ (รังสิต)
▸ Location: https://maps.app.goo.gl/pVxYa4RWrwde1aFg9
▸ หน้าร้านสาขารังสิต B202 ชั้น 2 ปั๊มคาร์เท็กซ์
โครงการสัมมากรเพลสรังสิตคลอง 2
▸ เปิดบริการ จ.-ศ. 8.30-17.30 น. และ วันเสาร์ 9.00-14.00 น.
▸ บริการ: จำหน่าย · เช่า · ซ่อม · สอบเทียบ
▸ โทร. 02-181-6844
▸ www.p1instrument.co.th
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
#ศูนย์รวมกล้องสำรวจราคาถูก #กล้องสำรวจมือสอง #กล้องTotalStation #กล้องระดับ #กล้องวัดมุม #บริการเช่ากล้องสำรวจ #ซ่อมกล้องสำรวจ #สอบเทียบกล้องสำรวจ #P1Instrument #พีนัมเบอร์วันอินสตรูเม้นท์ #งานวงรอบ #Traverse #ค่าปิดวงรอบ #หมุดควบคุม
