ถ่ายทอดพิกัดขึ้นชั้นบนอาคารสูงด้วย Total Station ทำตามได้ใน 7 ขั้นตอน

เมื่ออาคารสูงขึ้นไปหลายชั้น คำถามที่ตามมาคือจะรู้ได้อย่างไรว่าเสาชั้นบนยังอยู่ตรงกับผังที่พื้น การถ่ายทอดพิกัดขึ้นชั้นบนจึงเป็นงานที่กำหนดคุณภาพของโครงสร้างทั้งหลัง ขั้นตอนต่อไปนี้ใช้กับอาคารพักอาศัยและอาคารสำนักงานทั่วไป

1. เตรียมโครงข่ายหมุดที่พื้นให้แน่นก่อนขึ้นชั้น

ทฤษฎี พิกัดบนชั้นสูงไม่มีทางแม่นกว่าหมุดที่ใช้อ้างอิงที่พื้น ความคลาดเคลื่อนของโครงข่ายชั้นล่างจะถูกส่งต่อขึ้นไปทุกชั้นโดยไม่มีอะไรมาแก้

Procedure ขั้นที่หนึ่ง วางหมุดควบคุมถาวรรอบอาคารอย่างน้อยสี่จุด ให้อยู่นอกแนวกองวัสดุและทางรถวิ่ง แล้วเดินวงรอบปิดเพื่อยืนยันพิกัด ขั้นที่สอง กำหนดตำแหน่งช่องเปิดบนพื้นสำหรับถ่ายพิกัดตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบ โดยทั่วไปเจาะไว้ขนาดราว 15 ถึง 20 เซนติเมตร อย่างน้อยสามช่องที่กระจายเป็นสามเหลี่ยม ไม่ใช่เรียงเป็นเส้นตรง

เกณฑ์ยอมรับ อัตราส่วนค่าปิดของวงรอบที่พื้นควรอยู่ที่ 1 ต่อ 10,000 หรือเข้มกว่าเมื่อเป็นอาคารสูงเกินสิบชั้น เพราะความคลาดเคลื่อนทางราบจะถูกขยายด้วยความสูงเมื่อใช้วิธีเล็งจากภายนอก

ข้อควรระวัง ช่องเปิดที่อยู่ในแนวเสาหรือคานทำให้ถ่ายพิกัดไม่ได้จริงเมื่อโครงสร้างขึ้นแล้ว ต้องตรวจแบบโครงสร้างร่วมกับผู้ออกแบบก่อนกำหนดตำแหน่ง

2. เลือกวิธีถ่ายพิกัดให้เหมาะกับอาคาร

ทฤษฎี วิธีถ่ายพิกัดขึ้นชั้นบนมีสามแนวทางหลัก แต่ละแบบมีแหล่งความคลาดเคลื่อนคนละตัว การเลือกจึงขึ้นกับรูปอาคารและสิ่งที่มองเห็นได้จากภายนอก

Procedure ขั้นที่สาม เลือกวิธีให้ตรงกับหน้างาน แบบแรกคือใช้ดิ่งเลเซอร์หรือเลนส์ส่องหมุดยิงขึ้นผ่านช่องเปิด เหมาะกับอาคารที่มีช่องเปิดตรงกันทุกชั้น แบบที่สองคือตั้งกล้องบนชั้นแล้วหาพิกัดตัวเองด้วยการเล็งหมุดภายนอกสามจุดขึ้นไป เหมาะกับอาคารที่รอบข้างโล่ง แบบที่สามคือใช้ Total Station เล็งขึ้นผ่านช่องบันไดหรือช่องลิฟต์ด้วยเลนส์ตาหักมุม เหมาะกับอาคารที่ด้านนอกถูกนั่งร้านและผ้าใบบังหมด

เกณฑ์ยอมรับ ดิ่งเลเซอร์สำหรับงานอาคารที่ผู้ผลิตประกาศไว้มักอยู่ในช่วงความคลาดเคลื่อน 1 ต่อ 30,000 ถึง 1 ต่อ 50,000 ของความสูง นั่นคือราว 1 ถึง 2 มิลลิเมตรที่ความสูง 60 เมตร ค่านี้ต้องยืนยันด้วยการหมุนเครื่องรอบตัวแล้วดูว่าจุดแสงเคลื่อนเป็นวงหรือไม่

ข้อควรระวัง การใช้วิธีเล็งจากภายนอกในวันที่แดดจัด ทำให้ภาพสั่นจากไอร้อนที่ผิวอาคารจนเล็งขอบเป้าไม่นิ่ง ควรเลือกช่วงเช้าหรือวันที่ฟ้าปิดสำหรับงานถ่ายพิกัดชั้นสูง

3. ถ่ายพิกัดขึ้นไปแล้วตรวจรูปทรงก่อนใช้งาน

ทฤษฎี จุดที่ถ่ายขึ้นไปสามจุดต้องรักษารูปทรงเดิมไว้ ระยะระหว่างจุดและมุมที่จุดเหล่านั้นทำต่อกันจึงเป็นเครื่องมือตรวจสอบที่ไม่ต้องพึ่งข้อมูลจากภายนอก

Procedure ขั้นที่สี่ ถ่ายพิกัดขึ้นไปอย่างน้อยสามจุดต่อชั้น แล้วยิงหมุดฝังในพื้นคอนกรีตให้ถาวร ขั้นที่ห้า วัดระยะระหว่างจุดทั้งสามบนชั้นนั้นด้วย Total Station แล้วเทียบกับระยะเดียวกันที่พื้น ผลต่างที่ได้คือความคลาดเคลื่อนของการถ่ายพิกัดชุดนั้น

σD = ± ( a + b × D )

โดย a คือความคลาดเคลื่อนคงที่หน่วยมิลลิเมตร b คือค่าสัดส่วนหน่วยส่วนในล้านส่วน และ D คือระยะที่วัด ผลต่างที่ยอมรับได้ควรอยู่ในราวสองเท่าของค่านี้

เกณฑ์ยอมรับ งานอาคารทั่วไปมักกำหนดผลต่างของระยะระหว่างจุดถ่ายพิกัดไว้ไม่เกิน 3 ถึง 5 มิลลิเมตร ส่วนเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนในการวางผังโดยรวมให้ยึดตามข้อกำหนดโครงการ ซึ่งมักอ้างอิงแนวทางของ ISO 4463-1 เรื่องวิธีวัดและเกณฑ์ยอมรับในงานอาคาร

ข้อควรระวัง การถ่ายพิกัดเพียงสองจุดทำให้ตรวจสอบได้แค่ระยะ แต่ตรวจการหมุนของผังไม่ได้ ผังทั้งชั้นจึงบิดไปได้โดยที่ระยะยังถูกต้อง

4. คุมความคลาดเคลื่อนสะสมและแนวดิ่ง

ทฤษฎี ความคลาดเคลื่อนเชิงมุมของแนวดิ่งถูกขยายตามความสูง และถ้าถ่ายพิกัดต่อกันเป็นทอดจากชั้นล่างขึ้นชั้นบนทีละชั้น ความคลาดเคลื่อนจะสะสมแบบบวกกันไปเรื่อย

Δ = θ × H

โดย θ คือความคลาดเคลื่อนเชิงมุมหน่วยเรเดียน และ H คือความสูง ตัวอย่างเช่น ความคลาดเคลื่อน 10 พิลิปดา คิดเป็นราว 4.85 ส่วนในแสนส่วน ที่ความสูง 60 เมตรจะเบี่ยงราว 2.9 มิลลิเมตร

Procedure ขั้นที่หก ให้ถ่ายพิกัดจากชุดหมุดที่พื้นขึ้นไปยังชั้นเป้าหมายโดยตรงทุกครั้งที่ทำได้ แทนการถ่ายต่อกันเป็นทอดทีละชั้น และกำหนดชั้นตรวจสอบหลักไว้ทุก 4 ถึง 5 ชั้นเพื่อเทียบกลับกับโครงข่ายที่พื้น

σรวม = √( Σσi² )

โดย σi คือความคลาดเคลื่อนของการถ่ายแต่ละครั้งที่เป็นอิสระต่อกัน สูตรนี้อธิบายว่าเหตุใดการถ่ายตรงจากพื้นสามครั้งจึงดีกว่าการถ่ายต่อกันสิบห้าทอด

เกณฑ์ยอมรับ เกณฑ์ความดิ่งของอาคารมักกำหนดเป็นสัดส่วนของความสูงพร้อมค่าสูงสุดที่ยอมรับได้ เช่น หนึ่งส่วนพันของความสูงแต่ไม่เกินค่าที่ระบุไว้ในสัญญา ต้องตรวจตัวเลขนี้จากข้อกำหนดโครงการก่อนเริ่มงานเสมอ

ข้อควรระวัง อาคารสูงขยับได้จริงตามอุณหภูมิและแรงลมระหว่างวัน การวัดแนวดิ่งในช่วงบ่ายที่แดดส่องด้านเดียวจึงให้ค่าที่ต่างจากช่วงเช้า ควรวัดในเวลาใกล้เคียงกันทุกครั้งเพื่อให้เทียบกันได้

5. ตรวจสอบและบันทึกก่อนส่งมอบแต่ละชั้น

ทฤษฎี ความผิดพลาดของการถ่ายพิกัดมักไม่แสดงตัวจนกว่าจะขึ้นโครงสร้างไปแล้วหลายชั้น การตรวจที่จบเป็นชั้น ๆ จึงเป็นทางเดียวที่จำกัดความเสียหายไว้ที่ชั้นเดียว

Procedure ขั้นที่เจ็ด ก่อนส่งมอบแนวให้ผู้รับเหมาโครงสร้าง ให้เล็งจุดตรวจสอบอิสระอย่างน้อยหนึ่งจุด วัดเส้นทแยงของผังเสาหลักเทียบกับแบบ แล้วบันทึกวิธีถ่ายพิกัด หมุดที่ใช้ เวลา และผลต่างที่ได้ลงในแบบฟอร์มที่ลงนามกำกับทุกชั้น

เกณฑ์ยอมรับ ผลต่างที่จุดตรวจสอบต้องอยู่ในเกณฑ์ของงานนั้น และสมรรถนะของกล้องที่ใช้ควรยืนยันด้วยวิธีทดสอบภาคสนามตาม ISO 17123-3 ส่วนใบรับรองจากห้องปฏิบัติการตาม ISO/IEC 17025 ใช้เป็นหลักฐานเมื่อมีข้อโต้แย้ง

ข้อควรระวัง หมุดบนพื้นชั้นที่ถูกกองวัสดุทับหรือถูกเทปูนปรับระดับทับ ใช้ไม่ได้อีกต่อไป ควรทำกรอบป้องกันและทำเครื่องหมายให้เห็นชัดทันทีหลังยิงหมุด

◆ สรุปและคำแนะนำเชิงเทคนิค

การถ่ายทอดพิกัดขึ้นชั้นบนคือการรักษารูปทรงของผังให้เหมือนเดิมตลอดความสูง ลำดับที่ใช้ได้จริงคือทำโครงข่ายที่พื้นให้แน่นก่อน เลือกวิธีถ่ายให้ตรงกับสิ่งที่มองเห็นได้ ถ่ายอย่างน้อยสามจุดแล้วตรวจรูปทรงทันที ถ่ายตรงจากพื้นแทนการต่อเป็นทอด และปิดท้ายด้วยการตรวจที่จบเป็นชั้น

ในงานอาคารพักอาศัยแปดถึงสิบห้าชั้น ขั้นตอนทั้งหมดนี้ใช้เวลาราวครึ่งวันต่อชั้นตรวจสอบหลัก แต่เป็นครึ่งวันที่กันความเสียหายระดับรื้อโครงสร้าง และเอกสารที่บันทึกไว้ยังใช้ยืนยันกับผู้ว่าจ้างได้ทุกงวดงาน

หากผลต่างของระยะระหว่างจุดที่ถ่ายขึ้นไปเกินเกณฑ์ทั้งที่วิธีทำถูกต้อง หรือจุดแสงของดิ่งเลเซอร์เคลื่อนเป็นวงเมื่อหมุนเครื่อง P1 Instrument ให้บริการสอบเทียบ Total Station ตรวจแนวเล็ง แกนดิ่ง และดิ่งเลเซอร์ พร้อมปรับตั้งให้กลับเข้าเกณฑ์ของผู้ผลิต รวมถึงมีเลนส์ตาหักมุม ทรัยแบรช และปริซึมสำหรับงานถ่ายพิกัดในอาคารสูง

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
■ บจก.พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ (รังสิต)
▸ Location: https://maps.app.goo.gl/pVxYa4RWrwde1aFg9
▸ หน้าร้านสาขารังสิต B202 ชั้น 2 ปั๊มคาร์เท็กซ์
   โครงการสัมมากรเพลสรังสิตคลอง 2
▸ เปิดบริการ จ.-ศ. 8.30-17.30 น. และ วันเสาร์ 9.00-14.00 น.
▸ บริการ: จำหน่าย · เช่า · ซ่อม · สอบเทียบ
▸ โทร. 02-181-6844
▸ www.p1instrument.co.th
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

#ศูนย์รวมกล้องสำรวจราคาถูก #กล้องสำรวจมือสอง #กล้องTotalStation #กล้องระดับ #กล้องวัดมุม #บริการเช่ากล้องสำรวจ #ซ่อมกล้องสำรวจ #สอบเทียบกล้องสำรวจ #P1Instrument #พีนัมเบอร์วันอินสตรูเม้นท์ #อาคารสูง #ถ่ายทอดพิกัด #แนวดิ่งอาคาร #ดิ่งเลเซอร์